
Ile wynosi podatek od sprzedaży nieruchomości?
- 19% PIT zapłacisz, jeśli sprzedasz nieruchomość przed upływem 5 lat liczonych od końca roku nabycia lub wybudowania.
- Po 5 latach sprzedaż jest poza PIT i nie składasz PIT-39.
- Ulga mieszkaniowa zwalnia z podatku w całości lub części, jeśli wydasz przychód na własne cele mieszkaniowe w terminie 3 lat (od końca roku sprzedaży).
- Spadek: 5 lat liczysz od końca roku, w którym nieruchomość nabył lub wybudował spadkodawca (zasada dla zbyć po 31.12.2018 r.).
- Darowizna: 5 lat liczysz od końca roku, w którym obdarowany nabył darowiznę, a nie od daty nabycia przez darczyńcę.
- PIT-39 składasz, gdy sprzedaż była „w reżimie 5 lat”, nawet jeśli podatek wyniesie 0 zł (ulga lub strata).
| Sytuacja | Czy płacisz 19% PIT? | Czy składasz PIT-39? | Najważniejszy warunek |
|---|---|---|---|
| Sprzedaż przed upływem 5 lat | Tak, od dochodu | Tak | 5 lat liczysz od końca roku nabycia lub wybudowania |
| Sprzedaż po upływie 5 lat | Nie | Nie | Upłynęło pełne 5 lat podatkowych |
| Sprzedaż przed 5 lat i ulga mieszkaniowa | 0 zł lub częściowo | Tak | Wydatki na własne cele mieszkaniowe w 3 lata |
| Sprzedaż ze stratą | Nie | Tak | Straty nie odliczysz od innych dochodów |
| Spadek | Zależy od „5 lat” spadkodawcy | Zależy | Liczy się rok nabycia/wybudowania przez spadkodawcę |
| Darowizna | Zależy od „5 lat” obdarowanego | Zależy | Liczy się rok nabycia darowizny przez obdarowanego |
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy przy sprzedaży nieruchomości?
Podatek dochodowy od sprzedaży nieruchomości dotyczy sytuacji, gdy zbycie następuje przed upływem pięciu lat podatkowych i nie jest elementem działalności gospodarczej. Po upływie tego terminu sprzedaż jest poza PIT.
Jak liczyć 5 lat przy zakupie, spadku, darowiźnie i budowie?
- Zakup: 5 lat liczysz od końca roku, w którym podpisano akt notarialny przenoszący własność.
- Spadek: 5 lat liczysz od końca roku, w którym nieruchomość nabył lub wybudował spadkodawca (dla zbyć po 31.12.2018 r.).
- Darowizna: 5 lat liczysz od końca roku, w którym obdarowany nabył darowiznę. Czas posiadania przez darczyńcę nie skraca terminu.
- Budowa domu: 5 lat liczysz od końca roku, w którym nieruchomość została wybudowana w rozumieniu przepisów podatkowych (praktycznie: formalne zakończenie budowy, w tym pozwolenie na użytkowanie albo skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy, zależnie od trybu).
Jak obliczyć dochód i jakie koszty realnie odliczysz?
Dochód ze sprzedaży to różnica między przychodem ze sprzedaży a kosztami nabycia oraz nakładami, które zwiększyły wartość nieruchomości.
Typowe koszty przy zakupie
- Cena nabycia z aktu notarialnego.
- PCC zapłacony przy zakupie na rynku wtórnym (jeśli dotyczył).
- Notariusz i sąd (taksa, wypisy, opłaty sądowe).
- Prowizja pośrednika związana z nabyciem (jeśli była elementem transakcji i jest udokumentowana).
Nakłady zwiększające wartość (remont, modernizacja)
Dokumenty: nakłady ustalasz na podstawie faktur VAT oraz dokumentów potwierdzających opłaty administracyjne. Opłaty typu czynsz i media nie są nakładem zwiększającym wartość.
Spadek: czego brakuje w wielu poradnikach
Przy spadku koszty mogą obejmować m.in. określone kategorie kosztów i ciężarów spadkowych przypadających na podatnika, jeśli spełniają warunki ustawowe i są właściwie udokumentowane.
Jak działa ulga mieszkaniowa i kiedy daje 0 zł podatku?
Ulga mieszkaniowa działa wtedy, gdy przychód ze sprzedaży wydasz na własne cele mieszkaniowe w terminie 3 lat liczonych od końca roku, w którym nastąpiła sprzedaż.
Przykładowe cele mieszkaniowe
- Zakup mieszkania, domu lub gruntu pod budowę.
- Budowa, rozbudowa, przebudowa, adaptacja, remont własnej nieruchomości mieszkalnej.
- Spłata kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami, zaciągniętego przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży (również refinansowego lub konsolidacyjnego, jeśli dotyczy własnych potrzeb mieszkaniowych).
- Wydatki poniesione w UE, EOG lub Szwajcarii.
Częściowe zwolnienie (wzór)
Dochód zwolniony = (dochód ze sprzedaży × wydatki mieszkaniowe) ÷ przychód ze sprzedaży
PCC i VAT: kiedy płaci kupujący, kiedy wchodzi 6% PCC, a kiedy VAT?
Kiedy zakup nie podlega PCC?
Zakup na rynku pierwotnym od dewelopera (transakcja objęta VAT) co do zasady nie podlega PCC.
6% PCC od „szóstego i kolejnego” lokalu (od 01.01.2024 r.)
Obowiązuje szczególna stawka 6% PCC od umowy sprzedaży szóstego i każdego następnego lokalu mieszkalnego (lub udziału), w ustawowo określonych warunkach, także przy zakupach objętych VAT.
VAT przy sprzedaży nieruchomości (w skrócie)
- Sprzedaż przez osobę prywatną zwykle nie jest VAT, ale przy działaniach o charakterze „handlowym” ocena bywa inna.
- W obrocie profesjonalnym kluczowe są reguły zwolnienia m.in. po upływie 2 lat od pierwszego zasiedlenia, oraz możliwość opodatkowania w określonych warunkach.
Jak złożyć PIT-39 po sprzedaży nieruchomości?
- Ustal datę nabycia/wybudowania i sprawdź, czy upłynęło 5 lat podatkowych.
- Oblicz przychód i koszty, ustal dochód.
- Jeśli korzystasz z ulgi mieszkaniowej, wpisz wydatki i policz część zwolnioną.
- Złóż PIT-39 do 30 kwietnia następnego roku.
Co jeśli sprzedasz nieruchomość ze stratą?
Straty ze sprzedaży prywatnej nieruchomości nie rozliczysz z innymi dochodami i nie przenosisz jej na kolejne lata. Jeśli sprzedaż była przed upływem 5 lat, stratę wykazujesz w PIT-39.
Rola notariusza i PCC-3: kto rozlicza podatek i kiedy?
Notariusz, jako płatnik, pobiera PCC od kupującego w przypadkach, w których PCC występuje przy akcie notarialnym, i przekazuje go do urzędu skarbowego.
Najczęstsze błędy przy sprzedaży nieruchomości
- ❌ Liczenie 5 lat w spadku od daty śmierci spadkodawcy zamiast od jego nabycia/wybudowania.
- ❌ Traktowanie darowizny jak spadku i błędne „przejmowanie” terminu darczyńcy.
- ❌ Brak faktur VAT na nakłady zwiększające wartość nieruchomości.
- ❌ Brak PIT-39 mimo ulgi mieszkaniowej lub straty.
- ❌ Wydawanie środków „na wyposażenie”, gdy nie spełnia definicji celu mieszkaniowego.
FAQ – Podatek od sprzedaży nieruchomości
Ile wynosi podatek od sprzedaży nieruchomości?
Stawka wynosi 19% od dochodu, jeśli sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat liczonych od końca roku nabycia lub wybudowania.
Kiedy nie składasz PIT-39?
Gdy sprzedaż nastąpiła po upływie 5 lat podatkowych, nie masz PIT i nie składasz PIT-39.
Jak liczyć 5 lat przy spadku?
Liczysz od końca roku, w którym nieruchomość nabył lub wybudował spadkodawca (dla zbyć po 31.12.2018 r.).
Jak liczyć 5 lat przy darowiźnie?
Liczysz od końca roku, w którym obdarowany nabył darowiznę. Okres posiadania przez darczyńcę co do zasady nie skraca terminu.
Jak działa ulga mieszkaniowa?
Jeśli wydasz przychód na własne cele mieszkaniowe w terminie 3 lat, dochód jest zwolniony w całości lub proporcjonalnie.
Czy spłata kredytu daje ulgę mieszkaniową?
Tak, jeśli spłacasz kredyt mieszkaniowy (także z odsetkami) zaciągnięty przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży i dotyczy on własnych potrzeb mieszkaniowych.
Jakie koszty odliczysz przy sprzedaży?
Najczęściej: cena nabycia, PCC, notariusz i sąd, oraz nakłady zwiększające wartość udokumentowane fakturami VAT.
Źródła
- Portal Podatkowy MF: Rozliczenie ze sprzedaży domu/mieszkania
- MF: Broszura – opodatkowanie odpłatnego zbycia nieruchomości (PDF)
- Portal Podatkowy MF: zmiany w PCC (zwolnienie dla pierwszego mieszkania)
- Portal Podatkowy MF: stawki PCC (w tym 6% od „szóstego i kolejnego”)
Aktualizacja artykułu: 13 grudnia 2025 r.
Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości
Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny oraz jest wyrazem osobistych opinii autora. Treści te nie stanowią indywidualnej porady finansowej, prawnej ani rekomendacji w rozumieniu art. 4 Ustawy o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Artykuł nie uwzględnia Twojej indywidualnej sytuacji. Decyzje kredytowe i inwestycyjne podejmujesz na własne ryzyko. Skonsultuj się z licencjonowanym pośrednikiem kredytu hipotecznego oraz notariuszem.


