
Karencja, prolongata czy refinansowanie – co wybrać przy napiętym budżecie?
✅ Najważniejsze informacje w skrócie:
- Decyzja: szybka ulga, karencja; stała niższa rata z planem nadpłat, prolongata; tańszy dług po kosztach, refinansowanie.
- Stopy i wskaźniki (stan na 12/12/2025 r.): stopa referencyjna NBP 4,00% od 04/12/2025 r.; WIRON 1M Stopa Składana 3,55779%; WIBOR 3M 4,06%.
- Dla Ciebie: ulga bez spłaty kapitału podnosi koszt całkowity; wydłużenie okresu obniża ratę kosztem odsetek; przeniesienie kredytu wymaga policzenia czasu zwrotu.
- Co zrobisz dziś: policz trzy scenariusze i wyznacz czas zwrotu refinansowania.
Uwaga: 13/12/2025 r. to sobota, dlatego podaję ostatnie opublikowane wartości z 12/12/2025 r.
Jeśli potrzebujesz natychmiastowej ulgi, wybierz karencję; jeśli chcesz trwale niższej raty i masz plan nadpłat, użyj prolongaty; jeśli nowa oferta obniża koszt po opłatach, zrób refinansowanie. O decyzji przesądza rachunek na aktualnych stopach NBP oraz wskaźnikach WIRON/WIBOR i pełnych kosztach przeniesienia.
Najważniejsze: karencja daje dużą ulgę w racie, ale kapitał nie maleje; prolongata obniża ratę przez wydłużenie okresu; refinansowanie obniża koszt długu, jeśli czas zwrotu kosztów przeniesienia mieści się w Twoim horyzoncie.
Karencja vs prolongata vs refinansowanie – jakie masz opcje?
Wybierasz między: krótką ulgą w racie (karencja), trwałym obniżeniem raty przez wydłużenie okresu (prolongata) oraz realnym obniżeniem kosztu długu po opłatach (refinansowanie).
| Cecha | ✅ Karencja | ✅ Prolongata | ✅ Refinansowanie |
|---|---|---|---|
| Główny cel | 💨 Szybka, krótkoterminowa ulga | 🐢 Trwałe obniżenie raty | 💰 Obniżenie kosztu całkowitego |
| Wpływ na ratę | Duży spadek, płacisz odsetki | Umiarkowany spadek | Zależny od nowej marży i kosztów |
| Wpływ na koszt całkowity | 📈 Rośnie, kapitał nie maleje w karencji | 📈 Rośnie bez nadpłat | 📉 Spada po okresie zwrotu kosztów |
| Formalności | Aneks do umowy | Aneks do umowy | Pełna procedura kredytowa |
| Wymagania | Dobra historia spłat | Historia spłat, często weryfikacja dochodu | Zdolność, BIK, LTV |
| Dla kogo? | Sprinter, pilna, chwilowa ulga | Stabilizator, stała niższa rata | Optymalizator, redukcja TCO |
Przewiń w bok, aby zobaczyć całą tabelę na mniejszych ekranach.
Czym różni się karencja w spłacie, prolongata okresu i refinansowanie kredytu hipotecznego?
Najważniejsze: karencja daje szybką ulgę, prolongata obniża ratę przez wydłużenie okresu, refinansowanie obniża koszt długu po policzeniu opłat przeniesienia.
Karencja rat kapitałowych to czasowe zawieszenie spłaty kapitału, płacisz tylko odsetki, saldo kapitału nie maleje w okresie karencji. Prolongata wydłuża okres spłaty, obniża ratę, a łączny koszt odsetek rośnie bez planu nadpłat. Refinansowanie przenosi kredyt do innego banku lub zmienia warunki u obecnego, aby uzyskać niższą cenę długu po kosztach przeniesienia. Porównuj wskaźniki z tej samej daty.
Reklama:
Kiedy karencja się opłaca i jakie są jej koszty, które łatwo pominąć?
Najważniejsze: w karencji płacisz odsetki, a kapitał nie spada, więc ulga w racie jest duża, ale koszt długu rośnie przez brak redukcji salda.
Karencja działa, gdy potrzebujesz natychmiast obniżyć ratę bez pełnej procedury jak przy nowym kredycie. W karencji płacisz odsetki, więc rata spada do poziomu kapitał × oprocentowanie/12. Przykład: kapitał 500 000 zł, oprocentowanie 6,21%, odsetki miesięczne ok. 2 587 zł zamiast raty annuitetowej ok. 3 285 zł przy 25 latach, ulga ok. 700 zł miesięcznie. W 6 miesięcy karencji zapłacisz ok. 15 500 zł odsetek, a jednocześnie nie spłacisz kapitału. Do tego dochodzi opłata za aneks, jeśli przewiduje ją Tabela Opłat.
🏃 Dla kogo jest karencja? Dla sprintera, gdy potrzebujesz maksymalnej ulgi na krótki, z góry określony czas i masz plan powrotu do pełnej spłaty.
⚠️ Ważna informacja dla Ciebie: bez planu wyjścia z karencji rośnie ryzyko „pętli odsetkowej”, płacisz odsetki, a saldo kapitału stoi w miejscu.
Kiedy prolongata obniży ratę wystarczająco bez niepotrzebnego wzrostu odsetek?
Najważniejsze: prolongata obniża ratę na stałe, ale bez nadpłat podnosi koszt całkowity, bo odsetki naliczają się dłużej.
Prolongata rozkłada spłatę na dłuższy czas, więc rata spada trwale. Przykład: 500 000 zł, 6,21% nominalnie, wydłużenie z 25 do 30 lat, rata ok. 3 065 zł zamiast 3 285 zł, ulga ok. 220 zł miesięcznie. Przy 35 latach rata ok. 2 921 zł. Ceną jest wyższy koszt całkowity, bo odsetki naliczają się dłużej. Prolongata ma sens, gdy uruchamiasz automatyczne nadpłaty równe oszczędności z obniżonej raty.
🧩 Dla kogo jest prolongata? Dla stabilizatora, gdy potrzebujesz stałej niższej raty i dyscypliny nadpłat po ustabilizowaniu dochodów.
Kiedy refinansowanie ma sens przy aktualnej marży, prowizji i wskaźnikach WIRON/WIBOR?
Najważniejsze: refinansowanie wygrywa wtedy, gdy po doliczeniu kosztów przeniesienia czas zwrotu mieści się w Twoim horyzoncie, a cena długu realnie spada.
Refinansowanie ma sens, gdy efektywne oprocentowanie po przeniesieniu jest niższe niż obecne, a czas zwrotu kosztów mieści się w Twoim horyzoncie. Różnica w marży co najmniej 0,40–0,50 p.p. daje odczuwalny efekt, ale dopiero po doliczeniu prowizji, wyceny, wpisów w KW, ubezpieczeń i kosztów pomostowych widać wynik.
Ważne: publikacja POLSTR i indeksów składanych już trwa, jednak zmienne oprocentowanie w nowych hipotekach pozostaje oparte na WIBOR do czasu startu ofert na POLSTR. Zgodnie z aktualną mapą drogową kredyty mieszkaniowe oparte o POLSTR wejdą do sprzedaży od II kwartału 2026.
Proces refinansowania w 5 krokach:
- Analiza rynku: policz czas zwrotu.
- Wniosek: skompletuj dokumenty, dochody, umowa, KW, historia spłat.
- Decyzja i umowa: podpisanie i warunki uruchomienia.
- Spłata starego kredytu: nowy bank przelewa środki do starego.
- Wpis hipoteki: wniosek w KW i rozliczenie kosztów pomostowych do czasu wpisu.
Zapamiętaj: cel to czas zwrotu poniżej 48 mies. Wzór: koszty przeniesienia ÷ oszczędność w racie.
Jak policzyć wpływ trzech opcji na ratę, harmonogram i koszt całkowity, przykład liczbowy?
Najważniejsze: policz trzy raty i czas zwrotu refinansowania, dopiero potem wybieraj, bo „ulga dziś” i „koszt całkowity” to dwie różne rzeczy.
Założenia uproszczone: kapitał 500 000 zł, nominalnie 6,21%, okres 25 lat, rata annuitetowa ok. 3 285 zł. Karencja 6 mies.: rata odsetkowa ok. 2 587 zł, ulga ok. 700 zł miesięcznie, w 6 mies. zapłacisz ok. 15 500 zł odsetek i nie obniżysz salda kapitału. Prolongata do 30 lat: rata ok. 3 065 zł, ulga ok. 220 zł miesięcznie, koszt całkowity rośnie bez nadpłat. Refinans po 24 mies.: saldo ok. 482 200 zł, marża niższa o 0,50 p.p., rata ok. 3 142 zł, oszczędność ok. 143 zł miesięcznie; przy koszcie ok. 1,5% salda (ok. 7 200 zł) zwrot wypada po ok. 50–52 mies..
💡 Porada: po karencji ustaw automatyczne nadpłaty co miesiąc, co najmniej równe „zaoszczędzonej” części raty.
Jakie warunki stawiają banki: zdolność, BIK, LTV, ubezpieczenia i opłaty dodatkowe?
Najważniejsze: karencja i prolongata to aneks w obecnym banku, refinansowanie to pełna procedura z oceną zdolności, BIK i LTV.
Karencja i prolongata u obecnego banku: zwykle wymagana dobra historia spłat, często analiza bieżącego dochodu i aneks; bank nalicza opłatę aneksową, jeśli przewiduje ją Tabela Opłat. Refinansowanie: pełna procedura, zdolność, BIK, LTV, komplet dokumentów i koszty towarzyszące (wycena, KW, ubezpieczenia). Zgodnie z Rekomendacją S bank stosuje bufor stopy przy ocenie zdolności i weryfikuje stabilność dochodu. Przy wysokim LTV pojawia się dodatkowe zabezpieczenie lub wyższa marża; do czasu wpisu hipoteki obowiązuje ubezpieczenie pomostowe.
Jak wybrać rozwiązanie przy napiętym budżecie: horyzont, ryzyko stóp i plany życiowe?
Najważniejsze: karencja na miesiące, prolongata na stabilizację raty, refinansowanie na obniżenie kosztu po zwrocie opłat.
Horyzont 0–6 mies., potrzebujesz szybkiej ulgi, wybierz karencję. Horyzont 6–24 mies., stała ulga i dyscyplina nadpłat, wybierz prolongatę. Horyzont 3+ lata, stabilny dochód i cel obniżenia kosztu całkowitego, rozważ refinansowanie, gdy różnica w marży wynosi co najmniej 0,40–0,50 p.p. i czas zwrotu mieści się w widełkach 48–60 mies..
Jak złożyć wniosek o karencję lub prolongatę i jak przeprowadzić refinansowanie krok po kroku?
Karencja: kontakt z bankiem, uzasadnienie, wniosek, aneks, nowy harmonogram. Prolongata: wniosek, czasem dokumenty dochodowe i ocena LTV, aneks i harmonogram. Refinansowanie: dokumenty (umowa, harmonogram, saldo, historia spłat, KW, dochody), decyzja nowego banku, promesa spłaty, zgoda na wykreślenie hipoteki, uruchomienie środków, wpis nowej hipoteki, rozliczenie kosztów pomostowych do czasu wpisu.
| Pozycja | Kwota (PLN) | Uwagi |
|---|---|---|
| Prowizja nowego banku | [X] | Tabela Opłat banku |
| Wycena nieruchomości | [Y] | Cennik rzeczoznawcy |
| Wpis i wykreślenie hipoteki (KW) | [Z] | Opłaty sądowe |
| Ubezpieczenia (pomostowe, NNW) | [A] | OWU i warunki banku |
| Razem koszty przeniesienia | [Σ] | Porównaj z oszczędnością w racie |
Przewiń w bok, aby zobaczyć całą tabelę na mniejszych ekranach.
🎯 Decyzja w pigułce:
- Karencja: gdy ulga jest pilna i krótkotrwała.
- Prolongata: gdy potrzebujesz stałej niższej raty i planu nadpłat.
- Refinansowanie: gdy różnica w marży i kosztach daje zwrot w 48–60 mies.
Jakich błędów unikać i jak połączyć ulgę w spłacie z planem nadpłat?
Najważniejsze: bez nadpłat karencja i prolongata podnoszą koszt długu, a refinansowanie bez czasu zwrotu łatwo kończy się rozczarowaniem.
Brak planu po karencji: ulga mija, koszt rośnie, uruchom nadpłaty od pierwszego miesiąca po karencji. Prolongata bez strategii: wydłużenie okresu bez nadpłat podnosi koszt, odkładaj „zaoszczędzoną” część raty na nadpłaty. Refinansowanie bez kalkulacji: przeniesienie bez policzenia zwrotu, zbuduj tabelę kosztów i oszczędności oraz policz czas zwrotu.
📋 Checklista, krok po kroku
- Sprawdź aktualne wartości: NBP, WIRON 1M Stopa Składana, WIBOR 3M, wpisz liczby z datami.
- Policz cztery raty: standardową, odsetkową w karencji, po prolongacie oraz po hipotetycznym refinansowaniu.
- Wyznacz czas zwrotu refinansowania: koszty przeniesienia ÷ oszczędność w racie.
- Przygotuj dokumenty: historia spłat, dochody, wycena, KW, zaświadczenie o saldzie i spłatach.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czym się różni karencja od prolongaty?
Karencja to czasowe wstrzymanie spłaty kapitału, płacisz odsetki i zyskujesz dużą, krótką ulgę. Prolongata to wydłużenie okresu, stała niższa rata, a koszt odsetkowy rośnie bez nadpłat.
Czy karencja lub prolongata obniżają wynik BIK?
Nie, jeśli są wprowadzone aneksem i spłacasz zgodnie z nowym harmonogramem. Zmiana jest odnotowana, nie jest traktowana jak opóźnienie.
Ile kosztuje refinansowanie kredytu hipotecznego?
Najczęściej łączny koszt mieści się w widełkach ok. 1–3% salda: prowizja banku, wycena, opłaty KW, ubezpieczenia oraz koszty pomostowe do czasu wpisu hipoteki.
Kiedy opłaca się przenieść kredyt do innego banku w 2025 r.?
Gdy marża spada o co najmniej 0,40–0,50 p.p., oszczędność po kosztach jest widoczna, a czas zwrotu nie przekracza 48–60 miesięcy oraz masz dobrą historię spłat.
Co daje większą ulgę w racie, karencja czy prolongata?
Karencja daje większą miesięczną ulgę, ponieważ płacisz tylko odsetki. To rozwiązanie krótkoterminowe, które podnosi koszt całkowity.
Czy można nadpłacać kredyt w trakcie karencji?
Tak, ale sens karencji to odciążenie budżetu. Jeśli masz środki, szybciej obniżysz saldo przez powrót do pełnych rat i nadpłaty kapitału.
Jak obecne stopy NBP wpływają na wybór między karencją, prolongatą a refinansowaniem?
Wyższe stopy podnoszą koszt odsetek, dlatego karencja daje dużą ulgę chwilową, a refinansowanie przy niższej marży daje oszczędność po zwrocie kosztów przeniesienia.
Co możesz zrobić teraz?
- Przelicz „karencja, prolongata czy refinansowanie” na Twoich liczbach.
- Wyznacz czas zwrotu kosztów przeniesienia.
- Wybierz wariant, który stabilizuje budżet bez ukrytego wzrostu kosztu całkowitego.
Ważne: publikacja POLSTR i indeksów składanych już trwa, jednak zmienne oprocentowanie w nowych hipotekach pozostaje oparte na WIBOR do czasu startu ofert na POLSTR. Zgodnie z aktualną mapą drogową kredyty mieszkaniowe oparte o POLSTR wejdą do sprzedaży od II kwartału 2026.
Źródła
- NBP, komunikaty RPP, https://nbp.pl/polityka-pieniezna/komunikaty-rpp/
- NBP, podstawowe stopy procentowe NBP, https://nbp.pl/polityka-pieniezna/decyzje-rpp/podstawowe-stopy-procentowe-nbp/
- GPW Benchmark, wartości i statystyki (WIRON, WIBOR), https://gpwbenchmark.pl/wartosci_i_statystyki
- KNF, Rekomendacja S (06/2023), https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Regulacje_i_praktyka/Obowiazujace_rekomendacje/Rekomendacja_S
Aktualizacja artykułu: 13 grudnia 2025 r.
Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości
Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Niniejszy artykuł ma wyłącznie charakter informacyjny i nie jest poradą finansową, prawną ani rekomendacją inwestycyjną w rozumieniu odpowiednich przepisów prawa. Pamiętaj, że wszelkie decyzje podejmujesz na własne ryzyko, świadom możliwości utraty kapitału, a prezentowane treści nie uwzględniają Twojej indywidualnej sytuacji finansowej. Zawsze skonsultuj się z licencjonowanym specjalistą (np. ekspertem finansowym, licencjonowanym doradcą inwestycyjnym lub prawnikiem) przed podjęciem działań mających skutki finansowe lub prawne. Chociaż dokładam starań o rzetelność informacji, nie gwarantuję pełnej dokładności ani aktualności i nie ponoszę odpowiedzialności za skutki decyzji podjętych na ich podstawie. Artykuł zawiera linki afiliacyjne, jeśli są oznaczone w treści, wspierają rozwój tej strony, nie generują dla Ciebie dodatkowych kosztów.


