Nadpłata kredytu hipotecznego – jak to zrobić i ile można zaoszczędzić?
- Nadpłata kredytu hipotecznego zmniejsza kapitał, a więc obcina odsetki w kolejnych ratach.
- Największy efekt daje nadpłata wykonana wcześnie, gdy w racie dominują odsetki.
- Skrócenie okresu zwykle daje większą oszczędność niż samo obniżenie raty, bo szybciej „ucinasz” odsetki z harmonogramu.
- Bez dyspozycji bank potrafi rozliczyć przelew jako spłatę rat „do przodu”, a nie jako realną nadpłatę kapitału.
Nadpłata kredytu hipotecznego działa jak „antyodsetkowa lokata” w Twoim banku: nie zarabiasz na depozycie, tylko przestajesz płacić odsetki od części kapitału. Efekt zależy od harmonogramu, momentu nadpłaty i tego, czy skracasz okres, czy obniżasz ratę.
| Wariant | Co zyskujesz | Najlepszy wybór, gdy | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Skrócenie okresu | Największa oszczędność odsetkowa, szybsze „wyjście z hipoteki”. | Masz stabilne dochody i zależy Ci na minimalizacji całkowitego kosztu kredytu. | Sprawdź, czy bank wymaga dyspozycji/aneksu oraz czy umowa przewiduje rekompensatę. |
| Obniżenie raty | Większa płynność w budżecie. | Masz okres przejściowy (np. dzieci, remont, zmiana pracy) i priorytetem jest niższa rata. | Jeśli później nie nadpłacasz dalej, całkowita oszczędność bywa niższa niż przy skróceniu okresu. |
| Strategia hybrydowa | Łączysz płynność z szybką redukcją długu. | Chcesz mieć niższą ratę „na papierze”, a faktycznie płacić jak wcześniej. | Wymaga dyscypliny: dopłacaj różnicę regularnie, najlepiej po złożeniu dyspozycji w banku. |
Jak nadpłata kredytu hipotecznego wpływa na całkowity koszt?
Nadpłata kredytu hipotecznego zmniejsza kwotę kapitału do spłaty, a to przekłada się na mniejszą sumę przyszłych odsetek i niższy całkowity koszt zobowiązania.
Każda dodatkowa wpłata oznacza mniej kapitału w harmonogramie, a więc mniej odsetek. To „zysk” bez ryzyka rynkowego, ale kosztem płynności: nadpłaty nie odzyskasz jednym kliknięciem.
Przykład: kredyt 280 000 zł, oprocentowanie 8,05%, jednorazowa nadpłata 20 000 zł (symulacja poglądowa):
- obniżenie raty: oszczędność ok. 14 800 zł,
- skrócenie okresu: oszczędność ok. 43 700 zł.
Czy bank może pobrać prowizję za nadpłatę?
Tak, ale tylko w określonych przypadkach. Zasady wynikają z ustawy z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym.
- Zmienne oprocentowanie: w praktyce banki stosują ograniczenia ustawowe w pierwszych 36 miesiącach (limit do 3%, zgodnie z warunkami ustawowymi).
- Stałe oprocentowanie: bank rozlicza rekompensatę według zasad z umowy i ustawy.
Rekompensata, opłata za wcześniejszą spłatę (art. 40).
Zwrot kosztów, proporcjonalne obniżenie kosztów kredytu po skróceniu czasu trwania umowy (art. 39).
Bank rozlicza te mechanizmy osobno, zgodnie z ustawą i Twoją umową.
Skrócenie okresu czy obniżenie raty, co daje większą oszczędność?
Skrócenie okresu kredytowania najczęściej daje większą oszczędność niż samo obniżenie raty, bo szybciej kończysz spłatę i odsetki przestają się naliczać.
Strategia hybrydowa: elastyczność bez rezygnacji z efektu
- Wybierz obniżenie raty, jeśli bank taką opcję domyślnie pokazuje w systemie.
- Utrzymaj faktyczną płatność na poziomie „starej raty”, dopłacaj różnicę jako nadpłatę.
- Efekt: płynność rośnie, a dług i odsetki spadają szybciej.
Jak dobrać strategię nadpłaty do sytuacji życiowej?
Młoda para lub singiel planujący rodzinę
Na tym etapie największą przewagę daje czas: nadpłata wykonana wcześnie redukuje odsetki na długim odcinku harmonogramu.
Rodzina z dziećmi
Przy rosnących wydatkach najczęściej sprawdza się strategia hybrydowa: obniżasz ratę, a później regularnie dopłacasz różnicę.
Osoby po 50. roku życia
Tutaj priorytetem jest stabilność: kredyt spłacony przed emeryturą zmniejsza ryzyko napiętego budżetu przy niższych dochodach.
Jak złożyć dyspozycję nadpłaty, żeby bank zrobił to dobrze?
Aby nadpłata została prawidłowo zaksięgowana, złóż dyspozycję i wskaż sposób rozliczenia: skrócenie okresu albo obniżenie raty.
Porównanie procedur banków
| Bank | Domyślna opcja | Czy potrzebny aneks? | Koszt aneksu | Prowizja (do 3 lat) | Sposób złożenia dyspozycji | Skrócenie okresu darmowe? |
|---|---|---|---|---|---|---|
| PKO BP | Obniżenie raty | Tak | 0,5% salda | 3% | Online / Oddział | Nie |
| Pekao S.A. | Obniżenie raty | Tak | 0 zł | 3% | Online / Oddział | Nie |
| ING | Obniżenie raty | Tak (przy skróceniu) | 0 zł* | 0% | Online / Aplikacja | Warunkowo |
| Santander | Obniżenie raty | Nie | Brak opłaty | 3% | Aplikacja / Infolinia | Tak |
| mBank | Obniżenie raty | Tak | 250 zł | 2% | Online / Oddział | Nie |
| Millennium | Obniżenie raty | Tak | 200 zł | 1,5% | Online / Oddział | Nie |
🧾 Checklista przed nadpłatą
- Sprawdź umowę i aneksy: czy są warunki dla nadpłaty i ewentualna rekompensata.
- Otwórz tabelę opłat i prowizji z dnia podpisania umowy oraz aktualną (jeśli bank ją publikuje).
- Wybierz wariant: skrócenie okresu albo obniżenie raty.
- Złóż dyspozycję w bankowości/oddziale, zachowaj potwierdzenie.
- Nie schodź z poduszki poniżej 3–6 miesięcy kosztów życia.
Ile możesz zyskać? Symulacje i metodologia
Najczęstsze błędy i pułapki
Kiedy najlepiej nadpłacać kredyt?
- stopa referencyjna NBP: 4,00%,
- stopa lombardowa: 4,50%,
- stopa depozytowa: 3,50%.
Co daje lepszy efekt: nadpłata czy inwestowanie?
Wyjątki: Bezpieczny Kredyt 2% i kredyty w CHF
Bezpieczny Kredyt 2%
W przypadku częściowej przedterminowej spłaty BK2% dopłaty do rat wygasają, chyba że spełniony jest co najmniej jeden z warunków:
- częściowej spłaty dokonano po upływie 3 lat od dnia udzielenia kredytu,
- spłata dotyczyła części objętej gwarancją,
- łączna wysokość częściowej spłaty i wniesionego wkładu własnego nie przekroczyła 200 000 zł,
- łączna wysokość częściowej spłaty i zapłaconej raty kredytu nie przekroczyła w danym miesiącu kwoty pierwszej raty pomniejszonej o dopłatę do raty.
Co zrobić po całkowitej spłacie kredytu?
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy mogę nadpłacić tylko 100 zł?
Tak, w wielu bankach nie ma minimalnej kwoty nadpłaty, ale część umów i procesów bankowych wprowadza ograniczenia techniczne.
Źródła
- NBP: podstawowe stopy procentowe
- ISAP: ustawa z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym
- gov.pl: „Pytania i odpowiedzi” (BK2%)
- Sąd Rejonowy Wrocław-Krzyki: FAQ KW (KW-WPIS, opłata 100 zł)
- Sprawdź w umowie, czy jest rekompensata i w jakich sytuacjach bank ją nalicza.
- Wybierz wariant: skrócenie okresu albo strategia hybrydowa.
- Złóż dyspozycję w bankowości i dopiero potem wykonaj przelew.
Aktualizacja artykułu: 13 grudnia 2025 r.
Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości
Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny oraz jest wyrazem osobistych opinii autora. Treści te nie stanowią indywidualnej porady finansowej, prawnej ani rekomendacji w rozumieniu art. 4 Ustawy o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Artykuł nie uwzględnia Twojej indywidualnej sytuacji. Decyzje kredytowe i inwestycyjne podejmujesz na własne ryzyko. Skonsultuj się z licencjonowanym pośrednikiem kredytu hipotecznego oraz notariuszem.
Jacek Grudniewski
Absolwent Akademii Polonijnej, ekonomista, analityk produktów i usług finansowych z 19-letnim doświadczeniem. Obecnie bloger, afiliant i pasjonat nowych technologii.
Zobacz również
Podatek od nieruchomości i podatek od wynajmu – co każdy właściciel powinien wiedzieć?
VeloBank kupuje detaliczną część Citi Handlowy
