Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) – co musisz wiedzieć?

Czym dokładnie jest Osobiste Konto Inwestycyjne i jak ma działać w praktyce?

Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) to projektowany rachunek inwestycyjno-oszczędnościowy.
W komunikacie MF wskazano zwolnienia do 100 000 zł, w tym do 25 000 zł dla części oszczędnościowej.
Projekt ustawy opisuje technicznie sposób liczenia wartości aktywów (wyceny dzienne, średnia roczna, uwzględnianie wpłat) i zasady podatku od wartości aktywów powyżej zwolnień.

OKI a podatek Belki, na czym polega ulga według MF i co wynika z projektu ustawy?

W komunikacie MF z 05/08/2025 r. wskazano zwolnienia do 100 000 zł (w tym 25 000 zł część oszczędnościowa) oraz „niski podatek od aktywów” 0,8%–0,9%.
Projekt ustawy doprecyzowuje stawkę jako 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedniego, minimum 0,1%, z zaokrągleniem w dół.

Jak w praktyce ma działać podatek od wartości aktywów po przekroczeniu limitu?

Projekt ustawy opisuje, że podstawą opodatkowania ma być suma wartości aktywów na OKI w ujęciu rocznym (na bazie dziennych wycen i wpłat).
Kluczowa różnica względem „Belki” jest taka, że nie rozliczasz 19% od zysku z transakcji, tylko płacisz ryczałt od wartości aktywów powyżej zwolnień.

Ile wyniesie stawka podatku, oraz jak ma się to do stóp NBP na 13/12/2025 r.?

Stopy procentowe NBP (stan na 13/12/2025 r.): stopa referencyjna wynosi 4,00% i obowiązuje od 04/12/2025 r.
Projekt OKI wiąże jednak stawkę podatku z wartością stopy referencyjnej obowiązującej w dniu 31 października roku poprzedniego, więc stopa z grudnia nie jest automatycznie „stawką podatku OKI”.

Źródła stóp:
NBP – podstawowe stopy (tabela) ·
NBP: komunikat RPP z 02/12/2025 i 03/12/2025 (stopa referencyjna 4,00% od 04/12/2025) ·
NBP: komunikat RPP z 07/10/2025 i 08/10/2025 (stopa referencyjna 4,50% od 09/10/2025)

📊 Case study: OKI (podatek od aktywów) vs klasyczna „Belka” (19% od zysku)

Wniosek: przy słabym roku ryczałt od aktywów jest kosztem mimo straty, a przy wysokim zysku ryczałt może wypadać korzystniej niż 19% od zysku.

📉 Efektywna stopa podatkowa: jak to czytać bez matematyki?

Efektywna stopa podatkowa to relacja podatku do zysku dla nadwyżki ponad zwolnienia.

• Przy zysku 2 000 zł i podatku 425 zł efektywna stopa wynosi 21,25%.
• Przy zysku 7 500 zł i podatku 425 zł efektywna stopa wynosi 5,67%.

Kto będzie mógł skorzystać z OKI i jakie warunki trzeba będzie spełnić?

Zgodnie z projektem OKI jest dla osób fizycznych. W przepisach przejściowych do końca 2027 r. wpisano zasadę, że inwestujący może być stroną tylko jednej umowy o prowadzenie OKI w roku podatkowym oraz konsekwencje naruszenia tej zasady.

Jaki jest limit 100 000 zł, co oznacza część oszczędnościowa, i dlaczego w 2026 r. w projekcie pojawiają się inne progi?

Komunikat MF wskazywał zwolnienia do 100 000 zł oraz część oszczędnościową do 25 000 zł.
Projekt ustawy utrzymuje limity w art. 26 oraz dodaje przepis epizodyczny na okres 01/07/2026–31/12/2026 z limitami 50 000 zł i 12 500 zł.

W co będzie można inwestować w ramach OKI i gdzie w projekcie są najtwardsze ograniczenia?

MF wskazało, że w ramach OKI będą instrumenty dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu oraz fundusze inwestycyjne, a w części oszczędnościowej lokaty i obligacje oszczędnościowe.
Projekt ustawy opisuje szczegółowe definicje aktywów i limity zwolnień w podziale na kategorie.

OKI, IKE czy IKZE, czym to się realnie różni?

OKI ma opierać się o zwolnienia i ryczałt od wartości aktywów po przekroczeniu progów.
IKE daje zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych po spełnieniu warunków wypłaty.
IKZE daje odliczenie od PIT w roku wpłaty i ryczałt przy wypłacie.

Jakie są korzyści i ryzyka OKI, jeśli patrzymy jak rater Google, bez marketingu?

Korzyści: zwolnienia do limitów, brak podatku „od każdej sprzedaży” w klasycznym sensie, jedna konstrukcja dla różnych klas aktywów.

Ryzyka: ryczałt od aktywów po przekroczeniu zwolnień, koszty instytucji (prowizje, opłaty funduszy, koszty przewalutowania), ograniczenia definicyjne i operacyjne z projektu.

Kiedy OKI wejdzie w życie i gdzie będzie można je założyć?

Zapowiedź ogłoszono 05/08/2025 r. Projekt ustawy zawiera przepis końcowy: ustawa wchodzi w życie z dniem 01/07/2026 r.
Realny start w ofertach zależy od procesu legislacyjnego i przygotowania systemów instytucji finansowych.

Jak krok po kroku przygotować się do OKI, zanim wystartuje?

1. Zrób inwentaryzację: rachunki maklerskie, lokaty, obligacje, IKE, IKZE, PPK.
2. Określ cel: poduszka finansowa, cel edukacyjny, dłuższy horyzont.
3. Ustal profil ryzyka i plan portfela.
4. Porównaj instytucje: koszty transakcyjne, dostęp do instrumentów, jakość raportów.
5. Ustaw stałe wpłaty i plan rebalansowania.
6. Zaplanuj reakcję na przekroczenie progów oraz na rok ze stratą.

OKI w skrócie, odpowiedzi gotowe pod AI Overviews

• Czym jest OKI? Rachunek inwestycyjno-oszczędnościowy z limitami zwolnień i podatkiem od wartości aktywów po przekroczeniu progów.
• Co po przekroczeniu limitu? Ryczałt według stawki z projektu: 19% stopy referencyjnej NBP z 31/10 roku poprzedniego (min. 0,1%), a w II połowie 2026 r. epizodycznie 0,85%.
• Czy OKI wyklucza IKE i IKZE? Nie, to osobna konstrukcja.

Najważniejsze pytania, na które musi odpowiedzieć finalna ustawa i praktyka instytucji

• Jak będą traktowane dywidendy i podatek u źródła w kontekście OKI?
• Jak będą działały transfery aktywów i wypłaty transferowe operacyjnie?
• Jak rozliczy się rok, w którym wartość portfela spada poniżej progu po wcześniejszym przekroczeniu?
• Jak w praktyce zadziała zasada „jednego OKI” w roku do 31/12/2027?
• Jakie będą koszty instytucji i ich wpływ na opłacalność?

🧩 Sprawdź, czy OKI jest dla Ciebie

• Chcę mieć zwolnienia i rozliczenie inne niż klasyczna „Belka”.
• Akceptuję ryczałt od aktywów po przekroczeniu zwolnień.
• Rozumiem, że koszty instytucji mogą zmniejszać przewagę podatkową.
• Mam plan na rok ze stratą i moment przekroczenia progów.

Najczęstsze mity i pułapki

• Mit: „Limit dotyczy zysku.” Fakt: w projekcie limity odnoszą się do wartości aktywów w ramach zwolnień.
• Pułapka: „Ryczałt od aktywów działa jak Belka.” Fakt: ryczałt zależy od wartości aktywów, nie od zysku.
• Pułapka: „W słabym roku podatku nie będzie.” Fakt: jeśli przekraczasz zwolnienia, podatek od wartości aktywów działa niezależnie od wyniku rocznego portfela.

Co dalej? Proces legislacyjny

• 🧾 Projekt ustawy (RCL)
• 🗣️ Konsultacje publiczne
• 🏛️ Sejm i Senat
• ✍️ Podpis Prezydenta
• 📅 Publikacja w Dzienniku Ustaw
• 🏦 Wdrożenie przez banki i domy maklerskie

Słowniczek

OKI: Osobiste Konto Inwestycyjne, projektowany rachunek do inwestowania i oszczędzania.

Podatek od wartości aktywów: ryczałt liczony od wartości aktywów (po przekroczeniu zwolnień), a nie od zysku z transakcji.

ASO: alternatywny system obrotu.

Stopa referencyjna NBP: podstawowa stopa banku centralnego, używana w projekcie do wyliczenia stawki podatku.

Źródła i akty prawne

• Ministerstwo Finansów: „Od oszczędności do inwestycji, inwestowanie bez podatku” (05/08/2025)
• RCL: karta projektu OKI (stan na 13/12/2025)
• RCL: projekt ustawy (PDF)
• NBP: podstawowe stopy procentowe (tabela)
• NBP: komunikat RPP z 02/12/2025 i 03/12/2025 (stopa referencyjna 4,00% od 04/12/2025)
• NBP: komunikat RPP z 07/10/2025 i 08/10/2025 (stopa referencyjna 4,50% od 09/10/2025)

Aktualizacja artykułu: 13 grudnia 2025 r.

Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości

Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny oraz jest wyrazem osobistych opinii autora. Treści te nie stanowią indywidualnej porady finansowej, prawnej ani rekomendacji w rozumieniu art. 4 Ustawy o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Artykuł nie uwzględnia Twojej indywidualnej sytuacji. Decyzje kredytowe i inwestycyjne podejmujesz na własne ryzyko. Skonsultuj się z licencjonowanym pośrednikiem kredytu hipotecznego oraz notariuszem.