Jaka jest obecnie główna stopa referencyjna NBP?

Od 3 lipca 2025 roku główna stopa referencyjna NBP wynosi 5,00%. Została obniżona o 0,25 punktu procentowego na lipcowym posiedzeniu Rady Polityki Pieniężnej.

Jak często RPP zmienia stopy procentowe?

RPP ma zaplanowane posiedzenia decyzyjne raz w miesiącu, z wyjątkiem przerwy wakacyjnej. Decyzja o zmianie lub utrzymaniu stóp zależy od analizy danych gospodarczych, głównie inflacji i PKB.

Czy obniżka stóp NBP o 0,25 p.p. oznacza, że moja rata od razu spadnie?

Nie. Spadek raty zależy od cyklu aktualizacji oprocentowania w umowie kredytowej (np. WIRON 3M). Rata spadnie przy najbliższym przeliczeniu przez bank.

Czym się różni stopa referencyjna NBP od wskaźnika WIRON?

Stopa referencyjna NBP to cena pieniądza ustalana przez bank centralny. WIRON to rynkowy wskaźnik odzwierciedlający koszt pożyczania między bankami. WIRON reaguje na decyzje RPP z opóźnieniem i jest zwykle nieco wyższy.

Czy niższe stopy procentowe są dobre, czy złe?

Dla kredytobiorców to dobra wiadomość – raty są niższe. Dla oszczędzających – niekorzystna, bo spada oprocentowanie lokat. Niższe stopy wspierają wzrost gospodarczy, ale mogą zwiększyć inflację.

Dlaczego moje oszczędności na lokacie mogą nadal tracić na wartości?

Jeśli inflacja jest wyższa niż oprocentowanie lokaty, realny zysk jest ujemny. Mimo że nominalnie nie tracisz pieniędzy, ich siła nabywcza spada.

Jak lipcowa obniżka stóp może wpłynąć na kurs złotego?

Obniżenie stóp procentowych czyni złotego mniej atrakcyjnym dla inwestorów, co może prowadzić do jego osłabienia. Wpływa to na wzrost kursu euro i dolara względem PLN.

Stopa referencyjna NBP - czym jest i na co wpływa?

Najważniejsze informacje w skrócie:

Stopa referencyjna NBP wynosi 4,00% od 04/12/2025 r. i steruje krótkoterminowymi stawkami rynku pieniężnego, dlatego wpływa na raty kredytów oraz odsetki na depozytach.
WIBOR ma zostać zastąpiony przez POLSTR, wskaźnik oparty na transakcjach O/N; publikacja trwa, a kredyty mieszkaniowe oparte o POLSTR mają wejść do sprzedaży od II kwartału 2026 r.
Pułapka: rata nie zmienia się „od jutra”, decyduje termin resetu wskaźnika z umowy (np. WIBOR 3M aktualizowany co 3 miesiące).
Najlepszy ruch: sprawdź wskaźnik w umowie, dzień resetu i policz wpływ zmiany o 0,5 p.p. na ratę oraz łączne odsetki.

Stopa referencyjna NBP to główna stopa banku centralnego (obecnie 4,00%), według której NBP prowadzi operacje otwartego rynku, a tym kanałem wpływa na koszt kredytów i poziom odsetek depozytowych w gospodarce. Obowiązuje od 04/12/2025 r. po decyzji RPP z 03/12/2025 r. Poniżej masz liczby, scenariusze i proste kroki, aby policzyć wpływ na ratę oraz oszczędności.

Reklama:

**Parametry, stan na 13/12/2025 r. (ostatnie dostępne publikacje w źródłach)**
Wskaźnik	Poziom / status	Data • Źródło
Stopa referencyjna NBP	4,00%	04/12/2025 r. • NBP
WIBOR 3M	4,06% (fixing)	12/12/2025 r. • GPW Benchmark
POLSTR O/N	3,825% (stawka O/N)	data wskaźnika: 11/12/2025 r. • GPW Benchmark
CPI r/r	2,4%	11/2025 • GUS

W tym artykule poruszam następujące tematy:

Czym jest stopa referencyjna NBP i jak odróżnić ją od pozostałych stóp banku centralnego?

Definicja: stopa referencyjna NBP (4,00%) to stopa używana w podstawowych operacjach otwartego rynku, jej zmiany przekładają się na krótkie stawki rynku pieniężnego, a dalej na oprocentowanie kredytów i depozytów.

Stopa referencyjna NBP wyznacza koszt podstawowych operacji otwartego rynku i stanowi punkt odniesienia dla stawek overnight i krótkich terminów. Wokół niej działa „korytarz” stóp: depozytowa (dolna granica), lombardowa (górna granica) oraz redyskonta weksli (dla operacji wekslowych). Ta architektura stabilizuje krótkie stawki i przenosi decyzje RPP na oprocentowanie kredytów oraz depozytów.

Jakie stopy ustala NBP i jaką pełnią rolę: referencyjna, lombardowa, depozytowa oraz redyskonta weksli?

Najważniejsze: zestaw stóp NBP tworzy korytarz wahań krótkoterminowych stawek rynkowych i porządkuje koszt płynności w sektorze bankowym.

Referencyjna to sygnał polityki pieniężnej; depozytowa to oprocentowanie jednodniowych depozytów banków w NBP; lombardowa to koszt jednodniowego kredytu w NBP; redyskonta weksli to stawka dla operacji na wekslach. Razem tworzą ramę, w której poruszają się stawki rynku pieniężnego.

Jak NBP wyznacza stopę referencyjną i jak działa mechanizm transmisji polityki pieniężnej do gospodarki?

Najważniejsze: RPP ustala stopy na posiedzeniach, a wpływ przechodzi przez kanały: stóp rynku pieniężnego, kredytowy, kursowy, podaży pieniądza i oczekiwań.

Najpierw reagują stawki rynku pieniężnego (dni), potem oprocentowanie kredytów i depozytów (tygodnie, miesiące), a dalej popyt, inwestycje i ceny (kwartały). Spójność komunikacji z projekcjami inflacji i PKB kształtuje oczekiwania, które często wyprzedzają formalne decyzje RPP.

Jak stopa referencyjna wpływa na inflację CPI i oczekiwania inflacyjne w krótkim oraz długim horyzoncie?

Najważniejsze: wyższa stopa schładza popyt i stabilizuje oczekiwania, niższa pobudza aktywność; efekt w CPI zwykle widać po kilku kwartałach.

W krótkim horyzoncie liczy się sygnał i wiarygodność. W dłuższym horyzoncie decyduje realny koszt finansowania dla gospodarstw i firm. Według szybkiego szacunku GUS CPI wyniósł 2,4% r/r w listopadzie 2025 r., czyli w paśmie celu NBP (2,5% ± 1 p.p.). Zestawiaj CPI z projekcjami NBP i komunikatami po posiedzeniach RPP.

POLSTR zastąpi WIBOR: jak ta reforma wpłynie na Twoją ratę? (stan na 2025 r.)

Najważniejsze: POLSTR to wskaźnik oparty o faktyczne transakcje overnight (O/N), publikowany przez GPW Benchmark; kredyty mieszkaniowe oparte o POLSTR są planowane od II kwartału 2026 r., a wdrożenie POLSTR jako docelowego wskaźnika ma zostać zakończone do końca 2027 r.

Ważne: publikacja POLSTR i indeksów składanych już trwa, jednak zmienne oprocentowanie w nowych hipotekach pozostaje oparte na WIBOR do czasu startu ofert na POLSTR. Zgodnie z aktualną mapą drogową kredyty mieszkaniowe oparte o POLSTR wejdą do sprzedaży od II kwartału 2026 r.

Czym jest POLSTR? To polski wskaźnik krótkoterminowy (RFR) wyliczany na podstawie rzeczywistych transakcji depozytowych O/N i publikowany o 12:55. Co odczujesz w racie? POLSTR O/N jest wskaźnikiem „wstecznym”, a oprocentowanie kredytu będzie oparte na indeksie składanym POLSTR 1M/3M/6M dla danego okresu odsetkowego, podobnie jak dziś WIBOR 1M/3M/6M.

❌ MIT: „POLSTR wejdzie do hipotek od razu, a raty zmienią się następnego dnia.”

✅ FAKT: w praktyce decyduje dzień resetu w umowie, a harmonogram wdrożenia zakłada start hipotek na POLSTR od II kwartału 2026 r.

Praktyczna porada: sprawdź w harmonogramie dzień resetu, policz ratę dla zmiany wskaźnika o ±0,5 p.p. i oceń wpływ na łączne odsetki.

Wskazówka: jeśli budżet jest wrażliwy na skoki raty, rozważ okresowe oprocentowanie stałe jako osłonę na cykl stóp.

Ostrzeżenie: porównuj oferty na tym samym typie wskaźnika i tym samym dniu notowania; mieszanie terminów (1M vs 3M) zniekształca wnioski.

**Reset wskaźnika: gdzie i kiedy szukać zmian oprocentowania**
Rodzaj oprocentowania	Jak często aktualizacja?	Co sprawdzić w umowie?
WIBOR 3M	co 3 miesiące	dzień resetu, sposób zaokrąglania, komunikacja zmian
POLSTR 1M (indeks składany)	co 1 miesiąc (wg metodologii indeksu składanego)	definicja indeksu, okres odsetkowy, bufor banku, źródło publikacji
Stałe oprocentowanie	brak zmian w okresie obowiązywania	czas obowiązywania, warunki aneksu, koszt zmiany

Jak zmiana stopy referencyjnej przekłada się na oprocentowanie depozytów, lokat i rachunków oszczędnościowych?

Najważniejsze: stawki depozytów dostosowują się z opóźnieniem i asymetrycznie, lokaty promocyjne reagują szybciej niż rachunki oszczędnościowe.

Wyższe stopy sprzyjają lokatom terminowym, przy spadkach banki szybciej obniżają oprocentowanie kont oszczędnościowych niż lokat już otwartych. Sprawdzaj kapitalizację, limity kwot i reguły „nowych środków”.

Jak decyzje RPP wpływają na kurs złotego, rentowności obligacji i wyceny na GPW?

Najważniejsze: wyższe stopy zwykle wspierają złotego i zwiększają koszt kapitału, co podnosi rentowności obligacji i obniża bieżącą wycenę przyszłych zysków.

Waluta reaguje, gdy rynek zakłada wyższą ścieżkę stóp lub dłuższe utrzymanie restrykcji. Rentowności odzwierciedlają poziom stóp i premię terminową. Na GPW rośnie waga stopy wolnej od ryzyka w modelach wycen, spółki kapitałochłonne reagują silniej niż sektory defensywne.

Jak czytać komunikaty po posiedzeniach i projekcje NBP oraz kalendarz RPP, aby przewidywać kierunek stóp?

Najważniejsze: wychwytuj zmiany w sformułowaniach komunikatu, porównuj projekcje CPI z celem 2,5% ± 1 p.p. i śledź kalendarz posiedzeń.

Komunikat RPP: liczą się akapity o bilansie ryzyk. Projekcja NBP: sprawdź ścieżkę CPI w horyzoncie 4–8 kwartałów i projekcję PKB. Kalendarz RPP: przejrzyj warunki kont, lokat i zapisy umowy kredytu kilka dni przed posiedzeniem.

Jak policzyć wpływ zmiany stopy referencyjnej na ratę i całkowite odsetki na praktycznych scenariuszach?

Najważniejsze: porównaj dwa warianty wskaźnika (±0,5 p.p.) na racie annuitetowej, różnica pokaże miesięczne obciążenie i łączne odsetki.

🧮 Praktyczny przykład:

Saldo 400 000 zł, okres 25 lat, marża 2,00%, rata annuitetowa (modelowo, przy stałej stopie w całym okresie).

Wskaźnik 4,56% (łącznie 6,56%) → rata ok. 2 716 zł
Wskaźnik 4,06% (łącznie 6,06%) → rata ok. 2 592 zł
Wskaźnik 3,56% (łącznie 5,56%) → rata ok. 2 471 zł

Wniosek: zmiana wskaźnika o 0,5 p.p. to ok. 121–124 zł/mies. różnicy na racie, a różnica łącznych odsetek między 4,06% i 3,56% to ok. 36 358 zł (ilustracyjnie, przy stałych stopach).

Rata annuitetowa: R = K · [ i · (1+i)ⁿ / ((1+i)ⁿ – 1) ], gdzie i = (marża + wskaźnik)/12, n to liczba rat, K to saldo.

Checklista – krok po kroku

Sprawdź aktualne stopy NBP oraz najnowszy CPI (daty i wartości w NBP oraz GUS).
Zidentyfikuj w umowie wskaźnik i dzień resetu (WIBOR 3M lub w przyszłości indeks składany POLSTR 1M/3M/6M).
Przelicz ratę dla ±0,5 p.p. wskaźnika, oceń miesięczny cash flow i łączne odsetki.
Wybierz działanie: pozostaw zmienną, aneks do stałej, nadpłata lub refinans, zgodnie z Twoją tolerancją ryzyka i horyzontem.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Ile wynosi stopa referencyjna NBP i od kiedy obowiązuje obecny poziom?

4,00% w skali rocznej, obowiązuje od 04/12/2025 r. po decyzji RPP z 03/12/2025 r. (NBP).

Kiedy odczuję decyzję RPP w wysokości raty kredytu?

Przy najbliższym resecie wskaźnika zapisanym w umowie (np. WIBOR 3M aktualizowany co 3 miesiące).

Co zastąpi WIBOR?

POLSTR, docelowy wskaźnik reformy wskaźników referencyjnych, publikowany przez GPW Benchmark (GPW Benchmark).

Na czym polega różnica między POLSTR a WIBOR?

WIBOR jest „terminowy” (wycenia przyszłość), a POLSTR „wsteczny” (oparty na transakcjach O/N), publikowany o 12:55 (GPW Benchmark).

Kiedy POLSTR pojawi się w kredytach hipotecznych?

Od II kwartału 2026 r., zgodnie z harmonogramem wdrożenia reformy (bank.pl).

Jaki jest obecny poziom inflacji CPI w Polsce?

2,4% r/r w listopadzie 2025 r. według szybkiego szacunku (GUS).

O ile zmieni się rata przy zmianie wskaźnika o 0,25 p.p.?

Dla 400 000 zł na 25 lat i marży 2,00% to ok. 61 zł/mies. (ilustracyjnie, rata annuitetowa).

Dalszy krok: znajdź w umowie wskaźnik i dzień resetu, a następnie przelicz budżet, stopa referencyjna NBP wpływa na Twoją ratę w konkretnym terminie.

Źródła

Aktualizacja artykułu: 13 grudnia 2025 r.

Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości

Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny oraz jest wyrazem osobistych opinii autora. Treści te nie stanowią indywidualnej porady finansowej, prawnej ani rekomendacji w rozumieniu art. 4 Ustawy o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Artykuł nie uwzględnia Twojej indywidualnej sytuacji. Decyzje kredytowe i inwestycyjne podejmujesz na własne ryzyko. Skonsultuj się z licencjonowanym pośrednikiem kredytu hipotecznego oraz notariuszem.

Stopa referencyjna NBP – czym jest i na co wpływa?