Czym jest wypis i wyrys z rejestru gruntów i jak go uzyskać?
- Wypis z EGiB to część opisowa (co i kto), wyrys to część graficzna z mapy ewidencyjnej (gdzie i jak położone).
- Do aktu i wniosku wieczystoksięgowego zamów wypis + wyrys w wariancie do KW, czyli z klauzulą przeznaczenia do wpisu w księdze wieczystej (§ 36 rozporządzenia EGiB).
- Do wstępnej weryfikacji danych najczęściej wystarcza wariant bez danych osobowych (bez danych podmiotowych), a dokument bez klauzuli KW nie jest przeznaczony do wpisu w księdze wieczystej.
- Wniosek złóż w starostwie lub UM na prawach powiatu; online zwykle przez portal usług geodezyjnych powiatu. Opłatę wylicza urząd w Dokumencie Obliczenia Opłaty.
Wypis z rejestru gruntów to urzędowy dokument tekstowy z danymi ewidencyjnymi, a wyrys to urzędowy fragment mapy ewidencyjnej pokazujący położenie i granice nieruchomości. Oba pochodzą z ewidencji gruntów i budynków (EGiB) i są używane w obrocie, postępowaniach oraz przy księgach wieczystych. Jeśli przygotowujesz sprzedaż lub ustanowienie hipoteki, złóż wniosek od razu o wypis i wyrys w wariancie do KW.
Reklama:Czym jest wypis i czym jest wyrys oraz na czym polega różnica?
Wypis zawiera dane opisowe EGiB, w tym m.in. identyfikatory, jednostki rejestrowe, użytki i klasy, dane o budynkach i lokalach oraz podstawy wpisów. Wyrys jest urzędowym fragmentem mapy ewidencyjnej, z przebiegiem granic, numerami działek, skalą i kierunkiem północy. Dokumenty przeznaczone do wpisu w księdze wieczystej urząd opatruje klauzulą: „Dokument niniejszy jest przeznaczony do dokonywania wpisu w księdze wieczystej” (§ 36 rozporządzenia EGiB).
W jakich sytuacjach potrzebny jest wypis i wyrys, kiedy wystarczy wariant bez danych osobowych?
Wypis i wyrys w wariancie do KW: najczęściej wymagane do aktu notarialnego (sprzedaż, darowizna) oraz do wniosku o wpis lub założenie KW, w tym do ustanowienia hipoteki.
Wypis bez wyrysu: bywa wystarczający w sprawach, w których liczą się dane opisowe, np. identyfikatory, użytki i klasy, oznaczenie jednostek rejestrowych.
Wypis bez danych osobowych: używany do wstępnej weryfikacji danych i prac informacyjnych (bez ujawniania danych podmiotowych). Nazewnictwo wariantów bywa różne między powiatami, ale sens jest stały: bez klauzuli KW oznacza, że dokument nie jest przeznaczony do wpisu w księdze wieczystej.
- Do notariusza, banku, sądu wieczystoksięgowego: wypis + wyrys w wariancie do KW.
- Do spraw informacyjnych: wypis bez danych osobowych.
- Gdy nie składasz dokumentu do KW: dokument jest wydawany bez klauzuli KW.
Kto uzyska wypis i wyrys oraz jaka jest podstawa prawna dostępu?
Starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym m.in. w formie wypisów i wyrysów. Co do zasady można żądać informacji o charakterze przedmiotowym, natomiast dane EGiB zawierające dane podmiotów (np. właścicieli) oraz wypisy zawierające takie dane są wydawane właścicielom i innym uprawnionym, organom oraz podmiotom wykazującym interes prawny (art. 24 Pgik).
Jeśli działasz w cudzym imieniu, dołącz pełnomocnictwo i jasno wskaż podstawę żądania.
Jakie informacje zawiera wypis i jak czytać oznaczenia ewidencyjne?
Wypis obejmuje m.in.: identyfikator działki, jednostkę rejestrową, użytki i klasy bonitacyjne, dane o budynkach i lokalach oraz podstawy wpisów. Przykładowy identyfikator: 146401_2.0001.123/6, czyli kod jednostek i numer działki. Jeśli zamawiasz dokument do obrotu i KW, dopilnuj wariantu do KW z klauzulą.
| Element | Wypis | Wyrys |
|---|---|---|
| Charakter | Dane opisowe EGiB: identyfikatory, jednostki rejestrowe, użytki i klasy | Fragment mapy ewidencyjnej: granice, numery działek, skala, północ |
| Zastosowanie | Identyfikacja danych ewidencyjnych, załączniki do spraw urzędowych i sądowych | Wizualizacja położenia, załączniki do spraw geodezyjnych i wieczystoksięgowych |
| Podstawa | § 36 ust. 1–3 rozporządzenia EGiB | § 36 ust. 4–6 rozporządzenia EGiB |
Słowniczek: jak czytać podstawowe pojęcia na wypisie?
Co pokazuje wyrys i jak interpretować granice oraz użytki?
Wyrys prezentuje przebieg granic, numery działek, kontury użytków i klasy gleb oraz elementy treści mapy ewidencyjnej. Skala i kierunek północy ułatwiają orientację. Oznaczenie „RIVa” dotyczy użytku rolnego klasy IVa, a „B” oznacza tereny mieszkaniowe. Jeśli ogrodzenie nie pokrywa się z granicą ewidencyjną, zleć czynności geodezyjne i doprowadź do aktualizacji danych przed aktem lub wnioskiem do KW.
Gdzie i jak złożyć wniosek: urząd i usługi online
Wniosek złóż w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta na prawach powiatu, osobiście, pocztą albo online. Przygotuj: identyfikację działki (jednostka, obręb, numer), dane kontaktowe oraz podstawę żądania, gdy wnioskujesz o wypis z danymi podmiotowymi.
Usługi online:
- Portal usług geodezyjnych powiatu (PODGiK): miejsce, w którym najczęściej składasz wniosek i płacisz.
- Portal Informacyjny Służby Geodezyjnej i Kartograficznej: przydatny do znalezienia właściwego urzędu.
- ePUAP: jeśli urząd przyjmuje wnioski tą drogą, wyślij pismo do skrzynki podawczej starostwa/miasta.
Ile kosztują wypis i wyrys, terminy oraz formy odbioru
Opłaty nalicza urząd według przepisów o PZGiK i przedstawia je w Dokumencie Obliczenia Opłaty. W przewodniku Gov.pl wskazano przykładowo: 140 zł za wypis i wyrys w wersji elektronicznej oraz 150 zł w wersji papierowej, dla jednej nieruchomości w jednym obrębie.
Jak liczyć: urząd wylicza opłatę i wystawia Dokument Obliczenia Opłaty, a po płatności wydaje dokumenty w wybranej formie.
Formy odbioru: elektroniczna (kwalifikowany podpis lub pieczęć) albo papierowa z podpisem osoby upoważnionej.
Top 3 problemy: EGiB vs KW – problem, ryzyko, rozwiązanie
Najczęstsze przypadki to: rozbieżna powierzchnia, nieujawniony budynek, błędny użytek. W praktyce notariusz lub bank często oczekuje uporządkowania rozbieżności przed finalizacją transakcji lub ustanowieniem hipoteki.
Scenariusz: wypis pokazuje 1000 m², a KW 990 m².
Ryzyko: wstrzymanie aktu lub dodatkowa weryfikacja zabezpieczenia przez bank.
Rozwiązanie: sprostowanie działu I-O KW na podstawie aktualnych danych z EGiB.
Scenariusz: budynek istnieje, lecz nie widnieje w wypisie i na wyrysie.
Ryzyko: trudności z finansowaniem lub sprzedażą.
Rozwiązanie: inwentaryzacja powykonawcza u geodety i wniosek o aktualizację EGiB na podstawie operatu.
Scenariusz: w terenie działka zabudowana, a w EGiB nadal oznaczenie rolne.
Ryzyko: problemy z procedurami i rozliczeniami.
Rozwiązanie: aktualizacja EGiB na podstawie dokumentów potwierdzających zmianę stanu.
Wypis/wyrys vs odpis KW i mapa zasadnicza – kiedy które źródło stosować?
Odpis KW potwierdza stan prawny, wypis i wyrys potwierdzają dane ewidencyjne i położenie, a mapa zasadnicza służy projektowaniu i analizie uzbrojenia terenu. Zasada wyboru: do spraw wieczystoksięgowych i obrotu, komplet do KW; do analizy prawnej, odpis KW; do projektowania, mapa zasadnicza.
„Wypis = dane opisowe”, „wyrys = mapa” – komplet skraca ścieżkę u notariusza, w banku i w sądzie wieczystoksięgowym.
Checklista – zamówienie wypisu i wyrysu
- Zbierz identyfikację: jednostka ewidencyjna, obręb, numer działki, pełnomocnictwo (jeśli dotyczy).
- Wybierz dokument: wypis bez danych osobowych do weryfikacji, komplet do KW do obrotu i hipoteki.
- Złóż wniosek w starostwie lub przez portal usług geodezyjnych; wskaż formę (elektroniczna lub papierowa) i wariant do KW, jeśli dotyczy.
- Opłać wyliczenie urzędu; po odbiorze sprawdź spójność identyfikatorów i danych z odpisem KW.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
W praktyce do aktu i wniosku wieczystoksięgowego standardem jest komplet: wypis i wyrys w wariancie do KW, opatrzone klauzulą z § 36 rozporządzenia EGiB.
Wypisy zawierające dane podmiotowe starosta wydaje właścicielom i innym uprawnionym, organom oraz podmiotom z interesem prawnym, zgodnie z art. 24 Pgik.
Wariant do KW jest opatrywany klauzulą przeznaczenia do wpisu w księdze wieczystej, a wariant bez danych osobowych służy weryfikacji informacji bez ujawniania danych podmiotowych.
Najczęściej przez portal usług geodezyjnych powiatu (PODGiK); dane kontaktowe urzędu znajdziesz także w Portalu Informacyjnym Służby Geodezyjnej i Kartograficznej.
Urząd wylicza opłatę i przedstawia ją w Dokumencie Obliczenia Opłaty przed płatnością, zgodnie z przepisami o PZGiK.
Złóż wniosek o aktualizację EGiB na podstawie dokumentów i operatów, a przy rozbieżnościach w KW zastosuj tryb sprostowania odpowiednich wpisów na podstawie aktualnych danych.
Nie, do projektowania używa się mapy zasadniczej i materiałów branżowych, a wyrys służy celom ewidencyjnym i obrotowi.
Źródła
- Gov.pl – Uzyskaj wypis i wyrys z EGiB (dostęp: 16/02/2026 r.)
- Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków – tekst jednolity, Dz.U. 2024 poz. 219 (PDF)
- Prawo geodezyjne i kartograficzne – tekst jednolity (ISAP)
- Dz.U. 2020 poz. 1322 – wzory wniosków PZGiK, licencje i Dokument Obliczenia Opłaty (ze zm.)
- GUGiK – Portal Informacyjny Służby Geodezyjnej i Kartograficznej
Aktualizacja artykułu: 16 lutego 2026 r.
Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości
Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi indywidualnej porady finansowej, kredytowej, podatkowej, inwestycyjnej ani prawnej. Treść nie uwzględnia Twojej sytuacji, dlatego przed podjęciem decyzji sprawdź aktualne przepisy, warunki oferty i w razie potrzeby skonsultuj się z właściwym specjalistą.
Jacek Grudniewski
Absolwent Akademii Polonijnej, ekonomista, analityk produktów i usług finansowych z 19-letnim doświadczeniem. Obecnie bloger, afiliant i pasjonat nowych technologii.
Zobacz również
Stopy procentowe w dół – czy RPP obniży stopy w najbliższych miesiącach?
Jak zbudować poduszkę finansową? Oblicz, ile potrzebujesz i gdzie trzymać oszczędności
